Streszczenia artykułów 2014


  

    „CUPRUM”

    Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud 

    Nr 2 (71) 2014

       


 

Tytuł: Sposób kompleksowej oceny stanu technicznego wyrobisk komorowych w kopalniach soli

Autorzy:  Jan Butra, Marek Cała, Rafał Dębkowski, Marcin Szpak

Strony: 5-16

Słowa kluczowe: stateczność wyrobisk komorowych, kopalnia Wieliczka, ocena stanu górotworu

Streszczenie: W artykule zaprezentowano sposób oceny stateczności wyrobisk komorowych w warunkach górnictwa soli kamiennej. Zadania geomechaniczne zostały sformułowane numerycznie dla warunków charakterystycznych dla Kopalni Soli „Wieliczka", z wykorzystaniem wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych oraz obserwacji i pomiarów dołowych. Na podstawie uzyskanych wyników opracowano model geologiczno-inżynierski dla wybranych komór, co pozwoliło następnie sformułować przestrzenny model numeryczny górotworu, oparty na metodzie różnic skończonych, którego struktura umożliwia modelowanie stanu wytężenia i procesów deformacyjnych. Wyniki przeprowadzonych symulacji wskazują, że opracowana metoda może być wykorzystywana do oceny stateczności wyrobisk komorowych w górnictwie soli.

 

Tytuł: Związki siarkowe w anhydrycie bitumicznym z OG "Sieroszowice" w świetle badań petrograficznych i geochemicznych

Autorzy: Piotr Kijewski, Franciszek Czechowski, Paweł Raczyński  

Strony: 17-42

Słowa kluczowe: monoklina przedsudecka, cechsztyn, anhydryty, siarkowodór, biomarkery

Streszczenie: Wśród znanych odmian anhydrytów cechsztyńskich cyklotemu pierwszego (poziomu A1d) wyróżnia się warstwa laminowanych anhydrytów bitumicznych. Została ona stwierdzona wyrobiskami górniczymi w OG „Sieroszowice" i charakteryzuje się obecnością węglowodorów oraz siarkowodoru i innych gazów siarkowych. W składzie mineralnym skały występują: anhydryt, kalcyt i dolomit oraz domieszka kwarcu i substancji organicznej. Minerały te tworzą jasne laminy anhydrytowe oraz ciemniejsze węglanowe, zawierające także rozproszoną substancję organiczną. Z powierzchniami laminacji oraz spękań wiąże się intensywne uwalnianie siarkowodoru i innych gazów z matrycy skalnej. Badania geochemiczne składu molekularnego biomarkerów wskazują, że laminowany anhydryt bitumiczny utworzył się w lokalnym zbiorniku o niższej koncentracji zasolenia w stosunku do innych anhydrytów dolnych A1d. Badania te wskazują także na środowisko algowe jako źródło materii organicznej, z której wygenerowały węglowodory. W poziomie anhydrytów dolnych, w wyniku reakcji geochemicznych siarczanów z materią organiczną (kerogen II), utworzyły się związki siarki (siarkowodór, merkaptany) obecne w przestrzeni porowej. Oznacza to, że laminowany anhydryt bitumiczny jest zarówno skałą macierzystą, jak,i zbiornikową dla zawartych w nim gazów. 

 

Tytuł: Profilaktyka zagrożenia siarkowodorem na przykładzie oddziału G-63 w kopalni Polkowice-Sieroszowice

Autorzy:  Sebastian Gola, Krzysztof Soroko, Władysław Turkiewicz

Strony: 43-55

Słowa kluczowe: bezpieczeństwo pracy w górnictwie, mikroklimat, środki ochrony osobistej

Streszczenie: Siarkowodór jest gazem bezbarwnym, o charakterystycznym zapachu zgniłych jaj, wyczuwalnym przy bardzo niewielkich stężeniach. W ostatnim okresie w kopalniach Polkowice-Sieroszowice oraz Rudna wystąpiły zjawiska emanacji siarkowodoru z górotworu, stwarzając stan zagrożenia gazowego. Aby zapewnić bezpieczeństwo i ochronę zdrowia górników, kopalnie podjęły działania profilaktyczne, w celu ograniczenia lub eliminacji stanu zagrożenia siarkowodorem. W artykule przedstawiono przedmiotowe działania, prowadzone w kopalni Polkowice-Sieroszowice, na przykładzie oddziału G-63 oraz je scharakteryzowano. Skoncentrowano się na zagadnieniach rozpoznania zagrożenia gazami szkodliwymi dla zdrowia poprzez prognozę regionalną, lokalną i bieżącą. Przedstawiono metody ochrony załogi przed szkodliwym działaniem siarkowodoru oraz działania wentylacyjne w tym zakresie, przy jednoczesnym omówieniu sposobu izolowania stref zagrożenia siarkowodorem. 

 

Tytuł: Wpływ więzi jednostronnych w postaci szczeliny między ścianą boczną fundamentu a zasypką boczną na dynamikę blokowych fundamentów pod maszyny

Autorzy:  Władysław Mironowicz, Marek Zombroń, Joanna Smolińska

Strony: 57-67

Słowa kluczowe: fundament blokowy, dynamika, więzi jednostronne między gruntem a fundamentem

Streszczenie: W pracy rozważono nietypowy, wynikający z praktyki inżynierskiej problem dynamiki blokowych fundamentów pod maszyny. Jest nim przypadek pojawienia się szczeliny między gruntem a fundamentem, na styku bocznych ścian fundamentu. Sformułowano stosowne równanie drgań, uwzględniające powyższe zjawisko. Rozważono dwa rodzaje najczęściej występujących w praktyce obciążeń dynamicznych: harmoniczne i serię obciążeń krótkotrwałych. Sformułowano rozwiązania równania drgań własnych i drgań wymuszonych - w zakresie deterministycznym oraz przy założeniu, że wybrane parametry są zmiennymi losowymi. Przytoczono przykładowe wyniki analiz numerycznych, z których wynika, że rozpatrywane w pracy zjawiska mogą powodować istotne zmiany odpowiedzi dynamicznych układu. Sformułowanie stosownych uogólnień wymaga przeprowadzenia znacznie obszerniejszych analiz numerycznych. 

 

 

„CUPRUM” Czasopismo Naukowo-Techniczne Górnictwa Rud 

Nr 1 (70) 2014

 

Tytuł:  Weryfikacja za pomocą metody elementów skończonych analitycznego sposobu wyznaczania naprężeń w sąsiedztwie pozostawionej resztki złoża

Autorzy:  Jan Butra, Karolina Adach

Strony: 5-20

Słowa kluczowe: pozostawione resztki złoża, modelowanie numeryczne, podziemna eksploatacja rud miedzi, skrępowane warunki eksploatacji

Streszczenie: Scharakteryzowano problematykę prowadzenia eksploatacji w sąsiedztwie pozostawionych resztek calizny oraz przedstawiono, opracowany przez Sałustowicza, analityczny sposób określania ich oddziaływania na otaczający górotwór. Za pomocą metody elementów skończonych przeprowadzono analizę numeryczną wpływu pozostawionej resztki złoża na sytuację geomechaniczną w jednym z pól eksploatacyjnych kopalń rud miedzi LGOM, w którym złoże wybierane jest systemem komorowo-filarowym z ugięciem stropu. Otrzymane wyniki stanu naprężenia w sąsiedztwie pozostawionej resztki porównano z rozwiązaniem Sałustowicza. Obliczenia przeprowadzono w płaskim stanie odkształcenia za pomocą programu Phase2.


Tytuł: Analiza charakterystyk drgań gruntu wraz z funkcją przejścia drgań na budynki

Autorzy: Izabela Jaśkiewicz-Proć

Strony: 21-35

Słowa kluczowe: interakcja dynamiczna grunt - budynek, parametry drgań

Streszczenie: W referacie przedstawiono analizę współczynników relacji budynek-grunt. W tym celu wyznaczono parametry drgań po wstrząsach górniczych z kopalni ZG Rudna, jakie były rejestrowane w mieście Polkowice, zarówno na gruncie jak i w budynku. Próbowano znaleźć przyczynę, która wpływa na amplifikację bądź tłumienie drgań w budynkach po wstrząsach górniczych. W pierwszej części badano rozkłady współczynników relacji w zależności od odległości epicentralnej z podziałem na wielkości energii sejsmicznej, w drugiej części wyznaczone parametry podzielono na różne grupy, co pokazało, że największy wpływ ma sama wielkość budynku, jaki jest poddawany drganiom.

 

 

Tytuł: Analiza wyników wytrzymałości na ścinanie gruntów spoistych z rejonu Ostrowa Wielkopolskiego na podstawie różnych metod badawczych

Autorzy: Krzysztof Chudy, Katarzyna Pawlak

Strony: 37-48

Słowa kluczowe: wytrzymałość na ścinanie, zaburzenia glacitektoniczne, grunty spoiste, stopień plastyczności, kąt tarcia wewnętrznego, kohezja

Streszczenie:  W pracy przedstawiono wyniki laboratoryjnych badań wytrzymałości gruntów spoistych na ścinanie z rejonu Ostrowa Wielkopolskiego, zaburzonych glacitektonicznie. Głównym celem pracy była praktyczna analiza związków parametrów wytrzymałościowych gruntów spoistych od właściwości fizycznych i programu badań oraz ocena zmienności wytrzymałości na ścinanie w obrębie danej populacji. Badania wykonano dla gruntów w stanie nienaruszonym bezpośrednio w terenie oraz o naruszonej strukturze metodami laboratoryjnymi, bez drenażu. Z punktu widzenia mechaniki gruntów, jako wskaźniki klasyfikacyjne zaproponowano: kształt formy, wielkości naprężeń normalnych oraz wartości wilgotności granicy płynności i stopnia plastyczności. Szczegółową analizę parametrów wytrzymałościowych zinterpretowano w odniesieniu do obowiązującej normy PN-81/B-03020.

 

Tytuł: Podejście procesowe w przedsiębiorstwie wydobywczym

Autorzy: Michał Kwieciński

Strony: 49-67

Słowa kluczowe: proces biznesowy, klasyfikacja procesów, podejście procesowe, właściciel procesu, identyfikacja procesów, mapowanie procesów

Streszczenie: W artykule przedstawiono podstawy teoretyczne ze szczególnym uwzględnieniem fundamentów terminologicznych dla podejścia procesowego w przedsiębiorstwie wydobywczym. Dokonano analizy  literatury, w tym przede wszystkim pojęcia proces wraz z ich podziałem typologicznym występującym we współczesnych organizacjach. Przybliżono także uczestników procesów ze szczególnym uwzględnieniem roli właścicieli procesów. Omówione zostały stosowane podejścia do identyfikacji i mapowania procesów. Przedstawiono również różnicę pomiędzy podejściem procesowym a funkcjonalnym. W ramach podjętych rozważań poruszone zostało także podejście do określenia parametrów procesów. Podjęte w artykule rozważania teoretyczne zostały przeniesione na grunt łańcucha wartości przedsiębiorstwa wydobywczego wraz z identyfikacją i parametryzacją procesów podstawowych zachodzących w kopalni rud miedzi. Uwzględniając powyższe kwestie zaproponowano optymalne podejście do identyfikacji i wdrażania procesów w przedsiębiorstwie wydobywczym.


Tytuł:  Badania zachowania się górotworu w wytypowanych komorach solnych K.S. „Wieliczka" w złożu bryłowym i pokładowym

Autorzy: Jan Butra, Rafał Dębkowski, Marcin Szpak

Strony: 69-81

Słowa kluczowe: stateczność wyrobisk komorowych, kopalnia Wieliczka, ocena stanu górotworu

Streszczenie: W artykule zaprezentowano wyniki pomiarów stanu górotworu prowadzanych w dwóch komorach solnych K.S. „Wieliczka". Uwzględniono uwarunkowania geologiczne w komorach, scharakteryzowano założenia programu badawczego realizowanego w ramach umowy z Narodowym Centrum Nauki. 

MPP_2016 Laur Innowacyjności 2015 DGC Medal Polskiej Przedsiebiorczości 2014 Certyfikat Dynamiczna Firma Gazela Biznesu 2012 AAA Gazele Biznesu Pollab Logo 4 Stowarzyszenie KLUB POLSKIE FORUM ISO 14000 POLSKIE FORUM ISO 9000 PCA

© Copyright 2010 by KGHM Cuprum Centrum Badawczo- Rozwojowe

KGHM CUPRUM sp. z o.o. Centrum Badawczo-Rozwojowe
ul. Generała Władysława Sikorskiego 2-8
53-659 Wrocław
tel. 071/781-22-01
fax. 071/344-35-36
e-mail: kghm@cuprum.wroc.pl